Jak grać akordy w przewrotach na akordeonie? Przewroty pozwalają łączyć kolejne akordy znacznie płynniej, bez wykonywania dużych skoków po klawiaturze.
Zamiast za każdym razem grać akord od jego dźwięku podstawowego, możesz wykorzystać te same dźwięki w innym układzie. Dzięki temu ręka wykonuje mniejszy ruch, a akompaniament brzmi płynniej i bardziej muzycznie.
W tym poradniku pokażę Ci, czym są przewroty akordów, jak działają na prostych przykładach oraz jak ćwiczyć je chromatycznie. Na końcu możesz również pobrać przygotowany przeze mnie 3-stronicowy PDF z ćwiczeniami.
Przewroty akordów na akordeonie – obejrzyj tutorial
Najpierw obejrzyj materiał wideo. Zwróć uwagę na to, jak niewielki ruch dłoni wystarczy czasami do przejścia z jednego akordu do kolejnego.
Nie próbuj od razu grać wszystkich przewrotów szybko. Najpierw zrozum zasadę, a następnie przećwicz każdy układ bardzo powoli.
Czym jest przewrót akordu?
Akord możemy zagrać w kilku różnych układach, nie zmieniając jego dźwięków.
Weźmy jako przykład akord C-dur, który składa się z:
C – E – G
Gdy najniższym dźwiękiem jest C, mamy pozycję zasadniczą:
C – E – G
Jeżeli przeniesiemy C oktawę wyżej, otrzymamy pierwszy przewrót:
E – G – C
Po kolejnym przesunięciu otrzymujemy drugi przewrót:
G – C – E
We wszystkich trzech przypadkach nadal gramy akord C-dur. Zmienia się jedynie kolejność jego dźwięków.
Pozycja zasadnicza, pierwszy i drugi przewrót
Dla zwykłego trójdźwięku mamy więc trzy podstawowe układy:
- pozycja zasadnicza – w najniższym głosie znajduje się dźwięk podstawowy akordu,
- pierwszy przewrót – najniżej znajduje się tercja akordu,
- drugi przewrót – najniżej znajduje się kwinta akordu.
Ta sama zasada działa zarówno dla akordów durowych, jak i molowych.
Dlaczego przewroty są tak przydatne?
Największą zaletą przewrotów jest możliwość łączenia akordów najkrótszą drogą.
Wyobraź sobie, że grasz C-dur:
C – E – G
a kolejnym akordem ma być a-moll.
Akord a-moll składa się z:
A – C – E
Nie musisz jednak przesuwać całej dłoni do pozycji:
A – C – E
Możesz zagrać a-moll w pierwszym przewrocie:
C – E – A
Porównaj oba układy:
C-dur: C – E – G
a-moll: C – E – A
Zmienia się tylko jeden dźwięk: G przechodzi na A. Dźwięki C i E pozostają na miejscu.
Właśnie na tym polega praktyczna siła przewrotów. Zamiast przesuwać całą rękę, szukasz takiego układu kolejnego akordu, który znajduje się możliwie blisko poprzedniego.
Łączenie akordów najkrótszą drogą
Podczas akompaniamentu nie zawsze najlepiej brzmi granie wszystkich akordów w pozycji zasadniczej.
Załóżmy, że grasz progresję:
C → Am → F → G
Jeżeli każdy akord zagrasz w przypadkowym miejscu klawiatury, ręka może wykonywać duże skoki.
Zamiast tego możesz szukać najbliższego przewrotu każdego kolejnego akordu. Dzięki temu:
- ręka porusza się mniej,
- zmiany są szybsze,
- akordy łączą się płynniej,
- łatwiej utrzymać rytm,
- akompaniament brzmi spójniej.
To zagadnienie nazywamy również świadomym prowadzeniem głosów – staramy się, aby poszczególne dźwięki kolejnych akordów wykonywały możliwie małe ruchy.
Jak ćwiczyć przewroty akordów?
Najpierw nie ćwicz całych progresji. Zacznij od jednego akordu i poznaj jego trzy podstawowe układy.
Dla C-dur:
- C – E – G – pozycja zasadnicza,
- E – G – C – pierwszy przewrót,
- G – C – E – drugi przewrót.
Zagraj każdy układ kilka razy i zwróć uwagę na to, które dźwięki się powtarzają.
Następnie wykonaj to samo ćwiczenie dla akordu molowego, na przykład a-moll:
- A – C – E,
- C – E – A,
- E – A – C.
Ćwiczenie 1 – akordy w pozycji zasadniczej
W przygotowanym przeze mnie PDF-ie zaczynamy od chromatycznego grania akordów durowych i molowych bez przewrotów.
Dzięki temu najpierw utrwalasz ich podstawową budowę oraz palcowanie.
Na pierwszej stronie materiału znajdziesz:
- akordy durowe chromatycznie w pozycji zasadniczej,
- akordy molowe chromatycznie w pozycji zasadniczej.
Nie śpiesz się. Staraj się zachować podobny kształt dłoni i wykonywać kolejne układy możliwie spokojnie.
Ćwiczenie 2 – pierwszy przewrót
Kiedy pozycje zasadnicze są już pewne, przejdź do pierwszego przewrotu.
Na drugiej stronie PDF-u znajdziesz:
- akordy durowe chromatycznie w pierwszym przewrocie,
- akordy molowe chromatycznie w pierwszym przewrocie.
Zwróć uwagę, że zmienia się również palcowanie. Nie dobieraj palców przypadkowo – stosuj układ zaznaczony w ćwiczeniu.
Ćwiczenie 3 – drugi przewrót
Ostatni etap to drugi przewrót.
Na trzeciej stronie znajdziesz akordy durowe i molowe chromatycznie właśnie w tym układzie.
Po przećwiczeniu wszystkich trzech stron będziesz znał ten sam typ akordu w:
- pozycji zasadniczej,
- pierwszym przewrocie,
- drugim przewrocie.
Twój materiał zawiera dokładnie te trzy etapy dla akordów durowych i molowych. Dzięki temu ćwiczenie tworzy logiczną progresję od podstawowego układu do obu przewrotów.
Dlaczego ćwiczymy akordy chromatycznie?
Granie kolejnych akordów co pół tonu sprawia, że nie zatrzymujesz się wyłącznie na łatwych tonacjach z białych klawiszy.
Musisz również świadomie pracować na czarnych klawiszach i dostosowywać położenie dłoni do kolejnych układów.
Jeżeli nie masz jeszcze pewności, czym jest półton, zobacz najpierw:
→ Czym jest półton i cały ton?
Jak wykorzystać przewroty w prawdziwym utworze?
Samo zagranie wszystkich przewrotów jako ćwiczenia technicznego to dopiero początek.
Najważniejsze jest później wykorzystanie ich podczas akompaniamentu.
Gdy widzisz dwa kolejne akordy, zadaj sobie pytanie:
Który przewrót kolejnego akordu znajduje się najbliżej mojej obecnej pozycji?
Nie zawsze musisz wybierać przewrót powodujący absolutnie najmniejszy możliwy ruch. Liczy się także melodia, brzmienie i charakter aranżacji. Jednak zasada najkrótszej drogi jest bardzo dobrym punktem wyjścia.
Więcej o praktycznym wykorzystaniu harmonii znajdziesz tutaj:
→ Jak grać akordami na akordeonie?
Najczęstsze błędy podczas ćwiczenia przewrotów
- Zapamiętywanie układów bez rozumienia dźwięków – warto wiedzieć, z czego zbudowany jest dany akord.
- Przypadkowe palcowanie – utrudnia późniejsze szybkie zmiany.
- Ćwiczenie tylko C-dur i kilku łatwych tonacji – warto stopniowo poznawać wszystkie klawisze.
- Zbyt szybkie tempo – najpierw dokładność, później szybkość.
- Granie wyłącznie pozycji zasadniczych – ogranicza swobodę łączenia akordów.
- Duże skoki dłoni – zanim przesuniesz całą rękę, sprawdź, czy kolejny akord można zagrać w bliższym przewrocie.
Jak poprawić palcowanie przy akordach?
Przewroty wymagają świadomego korzystania z różnych palców. Jeżeli prawa ręka jest jeszcze mało pewna, warto równolegle wykonywać proste ćwiczenia techniczne.
→ 3 ćwiczenia na prawą rękę na akordeon
Pobierz ćwiczenia „Akordy w przewrotach” – PDF
Przygotowałem 3-stronicowy materiał PDF, który możesz wydrukować i wykorzystać podczas ćwiczeń przy instrumencie.
Znajdziesz w nim:
- akordy durowe i molowe w pozycji zasadniczej,
- akordy durowe i molowe w pierwszym przewrocie,
- akordy durowe i molowe w drugim przewrocie,
- oznaczone palcowanie,
- ćwiczenie chromatyczne przez kolejne tonacje.
→ Pobierz ćwiczenia „Akordy w przewrotach” PDF
Chcesz nauczyć się świadomie grać akordami?
Przewroty są tylko jednym z elementów świadomej gry akordami. Jeżeli chcesz nauczyć się również budowy akordów, harmonii, progresji, dobierania akordów do melodii, akompaniamentu i prowadzenia głosów, zobacz Kurs Gry Akordami na Akordeonie.
W kursie osobno omawiam przewroty akordów durowych i molowych, rozpoznawanie przewrotów, łączenie akordów najkrótszą drogą oraz dobieranie przewrotów podczas tworzenia akompaniamentu.
→ Zobacz Kurs Gry Akordami na Akordeonie
Podsumowanie
Przewroty akordów pozwalają zagrać te same dźwięki w innym układzie i dzięki temu znacznie płynniej przechodzić pomiędzy kolejnymi akordami.
Zacznij od poznania pozycji zasadniczej, pierwszego i drugiego przewrotu. Następnie ćwicz je chromatycznie, a później zacznij szukać najbliższych układów podczas grania prawdziwych progresji i utworów.
Najważniejsze jest nie samo zapamiętanie kształtów dłoni, lecz zrozumienie, które dźwięki tworzą akord i jak można przesuwać je możliwie małym ruchem.
